Antagonist

Tegenspeler van de hoofdrolspeler (protagonist), vroeger ook deuteragonist genoemd.

De antagonist is het personage dat de protagonist zal hinderen in het bereiken van zijn doel. Dit personage, hoewel niet altijd noodzakelijk een mens van vlees en bloed, maar in sommige gevallen ook een natuurelement of een begrip, zal tijdens het toneelstuk zo handelen dat de protagonist het moeilijker krijgt om zijn doel te bereiken.

Vaak wordt naar deze personages verwezen als “de goede” en “de slechte” Hoewel in vele toneelstukken deze stelling opgaat is dit niet altijd het geval. Begrippen zoals goed en slecht zijn erg zwart-wit, wat maakt dat het onderscheid tussen de twee vaak moeilijk te zien is. Is een protagonist altijd goed, en maakt deze nooit fouten? Kan een antagonist niet vanuit goede bedoelingen het hoofdpersonage hinderen? Een klassiek voorbeeld waarin de grens tussen goed en kwaad erg dun wordt is Les Misérables waarin dwangarbeider Jean Valjean na zijn voorwaardelijke vrijlating weet te ontsnappen aan de plichtsbewuste politie-inspecteur Javert. Hoewel in dit verhaal Valjean de protagonist is, die de fouten uit zijn verleden probeert recht te zetten, is hij wel schuldig aan een misdrijf. Javert daarentegen doet enkel zijn job, en probeert in die hoedanigheid Valjean terug te arresteren omdat hij de wet heeft overtreden.