Een positief effect op groepsdynamiek.

Onderzoeken stellen dat leerlingen betere sociale relaties ontwikkelen dankzij dramalessen. Tijdens dramalessen werken leerlingen veel samen en dat is positief voor onderlinge relaties. Dergelijk onderzoek naar het effect van dramalessen op sociale relaties is vooral gericht op het verlagen van het pestgedrag op school. Dit is weliswaar vooral onderzocht in het primair onderwijs, maar ook onderzoeken bij ouder kinderen tonen deze effecten aan. We kunnen dus stellen dat dramalessen doeltreffend inzetbaar zijn voor het bevorderen van positieve groepsvorming.

Catterall, 2007

Een Amerikaans experimenteel onderzoek toont aan dat leerlingen, door het volgen van dramalessen, groeien in persoonlijke en inter-persoonlijke sociale vaardigheden. Zij constateerden positieve uitwerkingen in metacognitie, werken in groepen, probleem oplossen en zelfvertrouwen (in bekwaamheid) door het volgen van dramalessen.

In deze studie, met controle groepen, vulden 155 leerlingen, tussen de 11 en 14 jaar, voor en na het volgen van de dramalessen een vragenlijst in. Gedurende een jaar volgden zij deze dramalessen van steeds 90 minuten per week. In de dramalessen werd gebruikt gemaakt van theater en beweging-, stem-, schrijf-, en tekenactiviteiten, met als doel om de leerlingen te laten reflecteren en discussiëren, samenwerken, communiceren en het leren van problemen oplossen. Hiermee leerden de leerlingen onder meer hun emoties te uiten, hun stem te gebruiken en mee te voelen met anderen. Alle leerlingen waren altijd onderdeel van het spel, waarbij de nadruk lag op onderlinge interactie.

Catterall (2007) toont aan dat dramalessen bevorderend werken op het reflectief vermogen, het probleem oplossen en hetsamenwerken van leerlingen. Bovenal stelt hij dat persoonlijke en inter-persoonlijke sociale vaardigheden van een leerling door dramalessen worden versterkt.

Joronen, Konu, Rankin, & Astedt-Kurki, 2011

Ook een Finse studie met 190 leerlingen van 9 t/m 12 jaar toont aan dat dramalessen een positieve invloed hebben op sociale relaties tussen leerlingen onderling.

Gedurende acht maanden lag de focus in de dramalessen op het verbeteren van sociale relaties en sociale en emotionele ontwikkelingen bij leerlingen. Voor aanvang en na afloop van de dramalessen is de invloed ervan op het gebeid van sociale relaties van leerlingen met een gevalideerde vragenlijst getest, in een experimentele onderzoek met controlegroepen.De dramalessen vonden plaats in de klas en werden voor het onderzoek gecontinueerd met thuis-activiteiten en bijeenkomsten voor ouders. Tijdens de dramalessen oefenenden de leerlingen met aspecten als sociale competentie, empathie,  emoties en interacties tussen leraar-leerling en leerling-leerling.

Geconcludeerd werd dat pesten aanzienlijk afnam; een positief effect op sociale relaties werd geconstateerd en bovendien bleek dat een intensiever programma eveneens grotere effecten had.

Mavroudis & Bournelli, 2016

Het onderzoek naar de effecten van dramalessen op sociale relaties is bovenal gericht op het tegengaan van pestgedrag. Gebaseerd op een literatuurstudie over de functie van dramalessen bij pestpreventie identificeren Mavroudis en Bournelli en aantal elementen die essentieel zijn voor het bevorderen van het klassikaal klimaat in het primair onderwijs. Zo concluderen zij onder meer dat het leerproces experimenteel en samenwerkend (coöperatief) moet gebeuren, omdat de leerling zich daarbij niet enkel cognitief, maar ook sociaal en psycho-emotioneel kan ontwikkelen. Deze ontwikkelingen bewerkstelligen dan eveneens aspecten als erkenning en vertrouwen bij de leerlingen onderling.

Door het faciliteren van een experimentele leeromgeving krijgen leerlingen de ruimte voor het maken van fouten, zonder dat ze bang hoeven zijn voor een afkeurende beoordeling. Dramalessen zijn hiervoor een ideale vorm, omdat leerlingen in de dramales kunnen oefenen met hun gedraging, gevoelens en emoties.

Bij dramalessen zijn de leerlingen onderdeel van een spelersgroep, een team. Het bevordert de ontwikkeling op het gebied van sociale vaardigheden, omdat ze moeten communiceren met de ander; spelen, luisteren, accepteren, reageren.

Dergelijke interacties in dramalessen maken dat de leerlingen op een onbewuste, natuurlijke manier hun sociale vaardigheden ontwikkelen. Zo leren ze om te gaan met onenigheden, discussiëren, ervaringen delen  en elkaar te ondersteunen.

Conclusie

Een drietal publicaties die middels een gedegen en relatief recent onderzoek (brugklas-)leerlingen tussen de 9 en 14 jaar bestudeerden in dramalessen waarin het werken aan sociale relaties van leerlingen onderling aanbod kwam. De onderzoeken tonen aan dat leerlingen betere sociale relaties ontwikkelen door het volgen van dramalessen. In de dramalessen werken zij veel samen en dit heeft een positief effect op de onderlinge relaties. Er worden in de studies diverse redenen genoemd waarom dramalessen zo goed zijn voor het creeeren en bevorderen van sociale relaties tussen leerlingen. Zo zorgen dramalessen er onder andere voor dat leerlingen kunnen werken in teamverband daarbij zij moeten kunnen communiceren en discuseieren; wat bevorderend is voor het ontwikkelen van sociale vaardigheden en het respecteren van het standpunt van de ander.

Bronvermelding

  • Mavroudis, N., & Bournelli, P. (2016). The role of drama in education in counteracting bullying in schools. Cogent Education, 3, 1-12. doi:10.1080/2331186X.2016.1233843
  • Joronen, K., Konu, A., Rankin, H. S., & Astedt-Kurki, P. (2011). An evaluation of a drama program to enhance social relationships and anti-bullying at elementary school: a controlled study. Health Promotion International, 27(1), 5- 14. doi:10.1093/heapro/dar012
  • Catterall, J. S. (2007). Enhancing peer conflict resolution skills through drama: an experimental study. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 12(2), 163- 178. doi:10.1080/13569780701321013

Gerelateerde Artikelen